DỊCH VỤ THÔNG TIN GREENCOFFEE

BỆNH GỈ SẮT TRÊN CÂY CÀ PHÊ
(do nấm Hemileia vastatrix)

Bệnh gây hại trên lá cà phê làm rụng lá, giảm năng suất và cuối cùng chết vì khô cành khô quả. Nấm ký sinh tạo thành các vết bệnh hình tròn, ở mặt trên lá giống bệnh đốm mắt cua, nhưng mặt dưới lá có thêm lớp bột phấn màu vàng nhạt sau đó là màu da cam . Bệnh thường xuất hiện vào mùa mưa tại các thời điểm có không khí nóng ẩm, thời tiết oi bức khi nắng khi mưa hoặc mùa khô nhưng nắng dịu và có sương ướt lá. Bệnh phát tán rất nhanh từ các bào tử nấm trong các bột phấn màu da cam do gió, súc vật và con người mang từ cây này sang cây khác. Hầu hết cà phê chè với các loại giống như Typica, Buốc bông, Catura, Catuoay... rất mẫn cảm với bệnh rĩ sắt nên khi phát triển mạnh thành đại dịch cà phê chết hàng chục héc ta thậm chí hàng trăm hécta trong một thời gian ngắn. Do vậy với bệnh này sử dụng giống kháng bệnh là một biện pháp cực kỳ hiệu quả. Catimor thuần chủng hoặc các thế hệ đời đầu tính kháng bệnh rất cao, tuy nhiên hiện nay do bị phân dòng nên có phần hạn chế việc kháng bệnh nhưng vẫn hiệu quả hơn các giống đã nêu trên.
Phòng trừ: 
-  Sử dụng những giống kháng bệnh là biện pháp hàng đầu, loại bỏ cây con bị bệnh ngay từ vườn ươm.
-  Vệ sinh đồng ruộng, rong tỉa bóng che để điều chỉnh ánh sáng hợp lý từ đầu mùa mưa, tạo thông thoáng cho vườn cây, bón phân đầy đủ, cân đối để tăng cường sức khỏe cho cây, tránh cây bị kiệt sức. 
-  Vào đầu mùa mưa khi chỉ mới phát hiện trên một số cây có vài vết bệnh thì sử dụng ngay các loại thuốc có gốc đồng như Boocdo 2%, Copper Hydroxide (thuốc Champion 77 WP pha 0,2 %). phun phòng 2-3 lần trên toàn bộ 2 mặt của lá, (mặt dưới quan trọng hơn mặt trên), lần sau cách lần trước 12 - 15 ngày, Khi lá cà phê đã được bảo vệ bởi dung dịch này thì bào tử nấm không thể phát triển thành ống mộng để xâm nhập vào biểu bì của lá (bước 4 trong hình vẻ) nên rĩ sắt không thể phát triển được. Ngoài tác dụng phòng bệnh rĩ sắt cho cà phê, các loại thuốc này còn cung cấp vi lượng đồng-Cu cho cây làm lá xanh thẩm và mượt, cây sinh trưởng và phát triển rất tốt. 

-  Khi đã bị bệnh nặng phải sử dụng các loại thuốc: Difenoconazole + Propiconazole (Tilt Super 300 EC); Bumper 250 EC, Sumi-eight 12.5BTN nồng độ 0,1% hay Anvil 5 SC nồng độ 0,2 % để trừ bệnh, phun theo hướng dẫn trên bao bì của nhà sản xuất. 

* Lưu ý: Thời điểm này bào tử nấm đã phát triển qua bước 6 đến bước 8 trong hình vẽ, lúc đó chúng ta mới thấy được bằng mắt thường là vết bệnh có màu vàng nhạt ở bề dưới mặt lá thì các loại thuốc hóa học vẩn còn tác dụng dừng phát triển của nấm và không lây lan từ bước 6, thuốc cũng có tác dụng tương tự cho cả các bào từ khác đang trong thời kỳ phát triển từ bước 1 đến bước 5 . 5 bước này chúng ta chưa thấy bằng mắt thường các biểu hiện triệu chứng trên lá từ đó cứ nghĩ là sạch bệnh nên rất nguy hiểm). Khi bào tử nấm đã phát triển qua bước7, bước 8 tức là lúc đó chúng ta thấy rất rỏ bột phấn màu da cam bên dưới mặt lá. Lúc này thuốc hoàn toàn không còn tác dụng và bệnh lây lan rất nhanh. Đó là lý do khuyến cáo riêng với bệnh này khi phát hiện có vài vết bệnh là phải phun phòng ngay như đã nêu ở trên. 


Trích nguồn tài liệu:  
“Bộ bài giảng và công cụ bài giảng về sản xuất cà phê bền vững”
Cùng phối hợp thực hiện giửa Trung tâm Phát triển Cộng đồng (CDC), văn phòng UTZ Việt Nam, Solidaridad – Scan, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia
Năm xuất bản: 2015

 

 

Bình luận

Bạn muốn chia sẻ?
Nhập ý kiến của bạn Gửi ý kiến

Chưa có bình luận